|
Bron: psy.nl
Lichte en matige depressies bij kinderen en jongeren moeten allereerst behandeld worden met psychotherapie. Pas
als dat niet helpt èn er is sprake van een ernstige depressie, mogen antidepressiva worden
voorgeschreven.
Dat staat in de nieuwe richtlijn Depressie bij jeugd die onlangs is verschenen. Het is de eerste richtlijn voor
depressiebehandeling bij kinderen (8-12 jaar) en jongeren (12-18 jaar). Volgens een van de samenstellers,
hoogleraar kinder- en jeugdpsychiatrie Jan Buitelaar, geeft deze richtlijn ‘de beste evidentie’ voor de behandeling
van depressies bij jeugdigen.
Onvoldoende onderkend
Volgens Buitelaar lijdt vier procent van alle twaalf- tot achttienjarigen aan een depressie. Het betreft zo’n
100.000 jeugdigen. Hoeveel kinderen tussen acht en twaalf aan depressies lijden is niet bekend. ‘Maar het
percentage ligt lager dan bij de adolescenten’, denkt Buitelaar. ‘Depressie wordt onvoldoende onderkend bij
kinderen en jongeren. Er gaat meer aandacht uit naar externaliserende stoornissen zoals adhd en autisme.’ Het is
onbekend hoeveel kinderen en jongeren onder behandeling zijn voor depressie.
Sneller resultaat
In de nieuwe richtlijn wordt medicatie uitdrukkelijk niet als een eerste stap gezien in de behandeling van
depressieve jeugdigen. Bij lichte en matige depressie geldt dat altijd begonnen moet worden met cognitieve
gedragstherapie of met interpersoonlijke therapie. Alleen als sprake is van een ernstige depressie, geldt als
voorkeursbehandeling een combinatie van psychotherapie en antidepressiva, omdat hiermee sneller resultaat kan
worden geboekt. Bij een ernstige depressie functioneren kinderen al een tijdlang slecht en hebben ze vaak suïcidale
gedachten of licht-psychotische verschijnselen.
Antidepressiva
‘Bij ernstige depressies wordt nu te weinig medicatie voorgeschreven’, meent Buitelaar. Antidepressiva moeten
volgens de nieuwe richtlijn altijd door een kinder- en jeugdpsychiater worden verstrekt. Deze heeft de plicht om
jeugdigen en hun ouders goed voor te lichten over de bijwerkingen, zoals een verhoogd suïcidegevaar en
gedragsproblemen.
Suïcidepoging
In de richtlijn wordt uitgebreid aandacht besteed aan het aanzienlijke suïcidegevaar bij depressieve jeugdigen.
Zestig procent zou suïcidale gedachten hebben en dertig procent doet een suïcidepoging. In de beginfase van de
behandeling met antidepressiva is de kans op suïcide het grootst. Daarom moeten de kinderen en jongeren de eerste
twee maanden wekelijks worden gezien door de behandelend psychiater. Of er voldoende kinder- en jeugdpsychiaters
zijn om dit beleid uit te voeren, betwijfelt de hoogleraar.
Niet-veilige behandeling
Hoewel in de richtlijn uitdrukkelijk alleen fluoxitine (Prozac) als werkzaam en geregistreerd antidepressivum wordt
genoemd voor kinderen vanaf acht jaar, blijkt uit cijfers van Stichting Farmaceutische Kengetallen dat in 2008 het middel citalopram
(Cipramil) vaker werd voorgeschreven aan deze groep. Buitelaar: ‘Citalopram voldoet niet aan de criteria die wij
hanteren in deze richtlijn. Mogelijk lopen kinderen hierdoor het risico van een niet-effectieve en niet-veilige
behandeling.’ Hij hoopt dat er door deze richtlijn ‘meer ordening in de praktijk’ wordt gebracht.
Terugval
Omdat driekwart van de jonge gebruikers van antidepressiva na de behandeling terugvalt, moet er volgens Buitelaar
hoognodig onderzoek gedaan worden naar de voortgezette behandeling. ‘Daar is nauwelijks informatie over. Het kan
zijn dat psychotherapie de terugval beperkt.’ Er is geen onderzoek bekend naar het verschil in terugval na
medicatie of na psychotherapie.
Meer therapeuten
Verder pleit de hoogleraar voor uitbreiding van het aantal therapeuten dat cognitieve gedragstherapie en
interpersoonlijke therapie kan geven aan depressieve kinderen en jongeren. ‘Doordat er onvoldoende therapeuten
zijn, ontstaat er een gap tussen dat wat in de richtlijn wordt aanbevolen en de mogelijkheden in de praktijk.’
(ML)
Lees hier de richtlijn Depressie bij jeugd (Pdf)
Lees hier het bericht Minder antidepressiva, meer zelfmoord?
Depressie oorzaken, Depressie diagnose & Depressie therapie
| 
